Cumhuriyet Mitingleri, Kadın ve İstismar..

by Suat

Cumhuriyet mitingleri ile alakalı kötü bir anım var. Bu konudan aslında sadece birkaç kez yorum bölümünde bahsettim. Bir yazı olarak bahsetmeyecektim ama Yeni Şafak’tan Mehmet Gündem’in Uluslararası ilişkiler uzmanı Doç. Dr. Zeynep Dağı ile yaptığı ve Dağı’nın cumhuriyet mitingleri için kullandığı “Kadın olgusu hiç bu kadar sömürülmemişti” sözleriyle gazeteye taşıdığı röportajı okuyunca kısa da olsa bir yazı ile işleyeyim dedim.

Önce “kötü anı”mı anlatayım.

Çağlayan mitinginin olduğu gün bir toplantı için eşimle birlikte İstanbul’daydım. Avrupa yakasını iyi bilmediğim için arabayı Üsküdar’da bir otoparkta bırakıp vapurla karşıya, Beşiktaş’a geçtik.

Dönüşte eşim -başörtülü ve modern giyimlidir- ve Derin Düşünce Grubu‘nda birlikte editörlük yaptığımız Cengiz Bey ile Beşiktaş’tan Üsküdar’a geçiyorduk vapurla. Etrafımızı mitingden çıkan bayraklı insanlar sardı. Cengiz Bey bana doğru dönüp bayrak istismarından îma ile “Bu bayraklar niçin Suat Bey?” deyince birden ortalık karıştı. Vay biz kimmişiz, gazete okumuyormuşuz mu, mitingden haberimiz yok muymuş, pis pis gülüyormuşuz falan..

Karşılıklı atışmaya başladık. Biz çok sakin ve kibardık, “siz” diye hitap ediyorduk ama karşı taraf hiç öyle değildi. Bayrağın istismar edildiğinden söz ettik. Onlar ise demokrasiyi ve laikliği koruyacaklarını söylüyorlardı. Biz “muhtıra ya da darbe ile mi?” dedik. O on saniye önce “demokrasiyi ve laikliği koruyacağız” diyen iri yarı bayan “keşke darbe olsa da sizi kesseler” deyiverdi.

Ben “demokrasi anlayışınız ilginçmiş” derken bir sivil polis geldi ve artık üzerimize doğru yürümeye başlayan “çağdaş” insanlar tarafından muhtemelen oracıkta linç edilmekten kurtulduk.

Tabi bu bir kesit, genele şamil edilmez ama yine de bir fikir verebilir.

Hepimiz modern giyimliydik. Sarık ve cübbem yok, sakal ve bıyığım da. Cengiz Bey de aynı şekilde. Bizi orada kimlik olarak afişe eden(!) sadece eşimin başörtüsü idi.

Muhtemelen Cengiz Bey’in “bu bayraklar niçin Suat Bey?” sözlerinden “bayrağı niçin siyasi bir simge gibi kullanıyorlar?” imasını anlayabilme sebepleri de eşimin başörtüsü idi. Tartışma sırasında bayrak istismarının yanlışlığına vurgu yaptık, kardeşimin şu asker olduğundan ve an itibarı ile ülke için gerilla savaşı yaptığından söz ettim ama umrunda olan yoktu.

Dediğim gibi genele şamil etmek yanlış olur ama mitinge katılanlardan hatırı sayılır bir kitlenin bu gibi bir düşüncede olduğu da bir gerçek.

Başta bahsettiğim röportajı veren Doç Dr. Dağı, mitinge katılan insanların profilini kadınlar açısından irdelemiş. Nitekim mitinglerde -ve bizi taciz eden kalabalıkta da- kadınların ön planda olduğunu görüyoruz. Dağı “Türkiye siyasetinde kadın bir çatışma nesnesine, politik bir araca dönüşüyor. Son mitinglere bakıldığında da, ‘kriz’in kadınlar üzerinden tezgahlandığı açık bir şekilde görülmektedir. Çağdaşlık iddiası taşıyanlar için de bir süstür kadın” diyor ki son derece doğru.

Burada acı olan yön ise karşıt kutba yerleştirilenin de bir “kadın” olması. Dağı söyleşinin ilerleyen satırlarında cumhuriyet mitinglerinin toplumsal düzeyde ‘çağdaşlık’ dayatmasının sonuçlarının en somut yansıdığı platformlar olduğunu söylüyor ve ekliyor: “Toplumsal mühendisliğin kadına giydirdiği çağdaşlık modeli sonucu, kendisi gibi düşünmeyen ama özellikle de kendisi gibi giyinmeyen kadınlara, kadınların öfkesini, hatta nefretini gördük bu mitinglerde.”

Bizzat şahit olduğum ve yukarıda anlattığım gibi bizi tanımayan, ne düşündüğümüzü bilmeyen hakkımızda hiçbir fikir sahibi olmayan ve “çağdaş” olduklarını iddia eden mezkur kalabalıktaki kadınlar, rahatlıkla birçoklarından daha iyi eğitim aldığını iddia edebileceğim eşime, sadece kıyafetinden dolayı müthiş bir ayrımcılıkla ve bastırma gereği bile duymadıkları öfke ile bakıyorlardı. Pek tabii ki yanında olduğumuz için bize de.

Dağı’nın “sorun, kadın haklarını mı savunmak, yoksa elde edilen bazı mevzileri mi?” sorusu çok önem arzediyor burada. Yani bu kitleleri hareket geçiren güç, bunu gerçekten yaşam tarzı dayatımından korktuğu için mi yapıyor yoksa bazı mevziler elinden gittiği için müsait enstrumanları mı kullanıyor?

Açık ki burada kitleler hiç alakası olmayacak bir biçimde çeşitli korkutma araçları vasıtası ile hakimiyetin devamının sağlanması için kullanılıyor.

Dağı “Bu konuda net ve dürüst olmak lazım. Değerler çatışması pespektifinden değerler buluşması anlayışına geçmek gerek” diyerek kadınların bunu başarabileceğini söylüyor. Bunun için de kendilerini farklı kutuplarda görenlerin şekilselliklere takılmadan birbirleriyle konuşmaları, dertleşmeleri gerektiğini belirtiyor. Dağı’ya göre paylaşılan değerler, kaygılar sanıldığından da çok: “Aksine biz son zamanlarda, vatan, bayrak, din gibi çok merkezi toplumsal değerleri bile kutuplaşma aracı haline getiriyoruz. Muhafazakar bir yaşam tarzına sahip olsalar da, bu ülkede yaşayan insanların, devleti ve toplumu ile barışık olduğuna dikkat edelim.”

Bunu kim dinler bilmiyoruz ama maalesef bu süreçte ülke derin bir kutuplaşmaya sokulmuş durumda.

Dağı’nın şu sözlerini de çok manidar:

Çocuğunu şehit veren ailelerin profillerine bakıldığında, onlardaki ‘tevekkül’ ve vatanlarına olan sevgiyi görmemek için kör olmak gerekir. Şehit çocuğunu bayrağa sarmalayıp toprağa veren başörtülü bir ananın üzerine bayrak sopaları sallamak kadın ruhunu incitmeli. Kadınlar değilse, kim empati kurabilecek birbirleriyle?

Dilerim ellerindeki her imkanı pervasızca kullanmaktan çekinmeyen toplum mühendisleri -bir kez daha- başarısız olur.